مستوفيان و عمال و تجار گيلان و سركردگان و خوانين طوالش متعلق به گيلان شرف‌اندوز خاكپاى مبارك شدند . روز سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم در رشت اقامت و به مهام ملكى توجه فرمودند و دراين سه روز على التوالى برف مىآمد . روز شانزدهم ماه ، به عزم انزلى ، از رشت انتهاض فرمودند و حسب الامر ، جناب ظهير الدوله در غياب موكب همايون در رشت مشغول انتظام امور بود و جناب علاء الدوله به پيربازار رفته كه مراقب نظم كرجى و كمى اياب‌وذهاب ملتزمين باشد . راه پيربازار با آن‌كه زياده از يك فرسنگ نيست به قدرى سابق براين بد بود كه دو روز عابرين را معطل مىكرد ولى اين اوقات به حكم همايون آن را ساخته‌اند و قريب به اتمام و نهايت آسان و به راحت آمدوشد مىشود . در ابتداى رودخانهء پيربازار ، سركار اعليحضرت شهريارى دام ملكه در نويد ممتازى كه مجد الدوله مخصوص وجود مبارك ساخته بود نشسته و نواب و الا اعتضاد - السلطنه وزير علوم و جناب مؤتمن الملك وزير امور خارجه و مجد الدوله و عضد الملك و معتمد الملك و امين الملك و امين خلوت و امين حضور و حاجب الدوله و حكيم الممالك و ميرزا عبد الوهاب خان نايب الوزاره ( جناب نصير الدوله ) و محمد على خان پيشخدمت خاصه و زيندارباشى و مهديقلى خان پيشخدمت و امين السلطان و قهوه‌چىباشى و آقا رضاى دهباشى و اين بندهء درگاه درآن نويد به شرف التزام حضور همايون مشرف بوديم . بالجمله در امتداد رودخانهء مزبور كه قريب دو فرسنگ مىباشد ذات كامل الصفات شاهانه تفرج فرموده در اول دهنهء مرداب انزلى ژنرال قولى بكين با كشتى كوچك بخار موسوم به پركاس به استقبال آمده اعليحضرت شاهنشاهى با ملتزمين حضور به آن كشتى نقل فرمودند و ژنرال معزىاليه و ساير صاحب‌منصبان بحرى را كه با او همراه بودند به عواطف ملوكانه سرافراز فرمودند . از اول مرداب تا بندر انزلى كه تقريبا پنج فرسنگ است روى مرداب كرجيهاى بسيار بود كه حمل باروبنهء اهالى اردوى معلى مىنمود . نزديك به اسكلهء انزلى ، كشتيهاى بخار كه محض اتحاد دولتين ايران و روس از جانب دولت روس براى سوارى و خدمت سركار اقدس اعلى آمده بودند صداها به هورا بلند كرده اظهار شعف و شادى نمودند و اسامى آن كشتيها از اين قرار است :